Kvartovi Herceg Novog i njihov karakter

U Starom gradu kuće su zbijene uz uske ulice i stepeništa. U unutrašnjosti kućnih blokova nalaze se mala dvorišta, do kojih vode uski prilazi sa ulice. Uz pojedine kuće nalaze se i vrtovi, pa zelenilo zauzima prostor između kamenih fasada i gradskih zidina.

Pojedini blokovi imaju skoro pravougaonu osnovu, a drugi prate nepravilne trase ulica i gradske bedeme. Starije kuće i gradski zidovi podignuti su na kamenoj litici, koja se uzdiže neposredno uz more.

U nekadašnjem Donjem gradu, nižem dijelu istorijskog jezgra, kuće su češće podizane zasebno i razdvojene okućnicama.

Topla obuhvata porodične kuće i veće stambene zgrade, uz starije kamene kuće građene u manjim skupinama. Vremenom su te starije kuće dograđivane i nadograđivane. Pojedine stare fasade prekrivene su novijim oblogama, pa izvorni kameni zid nije svuda vidljiv.

U pojasu između Šetališta Pet Danica i Njegoševe ulice izgrađene su kuće sa više stanova, često sa spoljašnjim stepeništima koja povezuju etaže. U dijelu poznatom kao Topla II nalaze se i visoke stambene zgrade.

Na Toploj je bilo i središte Topaljske komunitadi, lokalne zajednice sa sopstvenim kapetanom i upravom tokom mletačke vlasti. Uz crkve Svetog Spasa i Svetog Đorđa tri kamena objekta okupljena su oko zajedničke avlije. Dio prostorija služio je kapetanu i kancelaru lokalne uprave, a u sklopu je bio i parohijski dom. U jednoj od zgrada kasnije je radila škola koju je pohađao Petar II Petrović Njegoš, crnogorski vladika i pisac. Ta mala školska zgrada, poznata kao Njegoševa škola, ima jednu prostoriju i danas je muzej.

Savina ima porodične kuće sa vrtovima i veće grupe stambenih zgrada. U priobalnom pojasu kućne parcele su manje i gradnja je gušća, dok se na višoj padini nalaze i veća privatna imanja uz Savinsku dubravu, šumu iznad manastira Savina.

Primjer grupisanog stanovanja je apartmansko naselje Savina, stambeni kompleks unutar istoimenog kraja. Izgrađen je sa malim ulicama, trgom i zelenilom između zgrada. Niži objekti raspoređeni su prema obali, a više zgrade uz Ulicu braće Grakalića djelimično su ukopane u padinu. Zbog toga sa ulice pokazuju manje etaža nego sa niže strane terena.

Stare, kamenom popločane staze i potporni zidovi dio su Savinske dubrave. U manastirskom sklopu popločana stepeništa povezuju dvorišta na različitim visinama. Crkva Svetog Save izdvojena je na višem dijelu padine od glavnog manastirskog dvorišta. Više o manastiru i drugim mjestima za posjetu donosi naš vodič kroz znamenitosti Herceg Novog.