01Morske uvale, duge plaže i ušće Bojane
Žanjice i Mirišta
Žanjice su uvala na spoljnoj strani Luštice, pri ulazu u Boku Kotorsku. Beli obluci uz more i stari maslinjaci u zaleđu daju joj drugačiji izgled od peščanih plaža na jugu. Obližnja Mirišta leže između Žanjica i rta Arza, uz manju uvalu iz koje se vidi ostrvce Mala Gospa. Ova dva mesta birajte zbog razuđene obale i smene plaže, stena i mediteranskog zelenila.
Kopnom se dolazi putevima preko Luštice. Moguć je i dolazak izletničkim brodom, ali mesto ukrcavanja i povratak zavise od izabranog prevoznika. Porto Adriatic na Žanjicama navodi kopneni i sezonski brodski prilaz. Njegove usluge i parking odnose se na taj objekat, a ne na celu obalu. Mirišta su zaseban obližnji cilj, pa za dolazak brodom treba dogovoriti na kojoj plaži pristajete.
Google Maps: Žanjice, područje uvaleGoogle Maps: Mirišta, područje uvale
Mogren
Mogren se nalazi uz Stari grad Budve, pod visokim stenama obraslim mediteranskim zelenilom. Dve manje plaže povezuje tunel kroz stenoviti rt. More, peskovita obala i stene ovde su zbijeni u mali prostor, pa je razlog dolaska sam oblik uvale i pogled uz litice.
Do plaže vodi betonska obalna staza od hotela Avala. Turistička organizacija Budva navodi oko 350 metara prilaza i upozorava da stazu treba izbegavati pri južnom vetru i jakim talasima. Parkiranje u Budvi i eventualni najam plažne opreme odvojeni su od pešačkog dolaska.
Buljarica
Buljarica se pruža južno od Petrovca, u širokoj uvali iza koje leže ravno polje i močvarna staništa. Budvanska turistička organizacija opisuje deo bliži Petrovcu kao peskovit, dok je veći deo plaže šljunkovit i kamenit. Njena prirodna posebnost je i prostor iza plaže, zbog kojeg se ovo područje izdvaja među primorskim staništima za ptice.
Kopneni prilaz vodi preko naselja Buljarica. Za dan uz more birajte konkretno kupalište i njegov ulaz, jer se izdužena obala ne obilazi sa jedne pristupne tačke.
Velika plaža i Ada Bojana
Velika plaža se proteže od područja Port Milene prema Bojani, jugoistočno od Ulcinja. Sitni pesak prelazi u dine sa priobalnim rastinjem, pa prirodni prostor obuhvata i pojas iza samog kupališta. Ada Bojana je susedno trougaono ostrvo između dva rukavca reke i Jadranskog mora. Na njoj se morski horizont smenjuje sa rečnim obalama. Velika plaža i Ada pripadaju istom južnom obalnom predelu, ali nisu jedno kupalište sa jednim ulazom.
Do različitih delova Velike plaže vode odvojeni prilazi iz zaleđa, a na Adu se dolazi preko mosta na Bojani. Za odmor uz vodu odaberite tačno morsko kupalište i njegov označeni prostor. Obala uz rečne restorane i samo ušće ne podrazumevaju isti režim kupanja. Na Adi postoje naturistički sadržaji, pa pre dolaska u konkretni deo treba potvrditi njegov režim korišćenja.
Google Maps: Velika plaža, središnji predeoGoogle Maps: Ada Bojana, morska obala
02Jezero, krš i kanjon u središnjem delu
Skadarsko jezero
Skadarsko jezero dele Crna Gora i Albanija. U crnogorskom nacionalnom parku smenjuju se otvorena vodena površina, kanali sa lokvanjima, tršćaci i ostrva uz obalu. Virpazar približava jezero kroz naselje i rečni prilaz, dok Rijeka Crnojevića otvara pogled na uži, vijugavi vodeni prostor. Promenljiv vodostaj menja izgled priobalja, pa fotografija obale iz jednog dela sezone ne predstavlja njeno stalno stanje.
Za posmatranje sa kopna birajte konkretno naselje ili vidikovac. Za izlazak među kanale potreban je zasebno dogovoren čamac ili drugi odgovarajući program. Jezero je stanište pelikana i kormorana, ali njihovo opažanje zavisi od dela jezera, sezone i kretanja ptica. Nacionalna turistička organizacija za posmatranje ptica posebno izdvaja jesen i zimu. Uslove plovidbe i udaljenost od osetljivih staništa usaglasite sa organizatorom.
Google Maps: Virpazar, jezerski prilazGoogle Maps: Rijeka Crnojevića, predeo naselja
Lovćen
Lovćen se uzdiže iznad Boke i zaleđa Cetinja. Njegov krš čine gole krečnjačke površine, udubljenja i grebeni, između kojih su sačuvane bukove šume. Ivanova korita pokazuju šumovitiji deo planine, pogodan za boravak na zaravni i izbor kraće staze. Sa viših tačaka pejzaž se otvara prema morskoj obali i unutrašnjosti, uz vidljivost koja zavisi od oblaka i izmaglice.
Ivanova korita i Jezerski vrh imaju odvojene prilaze i različit završetak posete. Na Ivanovim koritima je Centar za posetioce sa informacijama o stazama. Do mauzoleja na Jezerskom vrhu završni prilaz čini 461 stepenik. Ako tražite boravak u šumi bez tog uspona, izaberite zaravan. Nacionalni park Lovćen razdvaja pešačke staze i vidikovce, pa se duži odlazak bira prema konkretnoj trasi.
Google Maps: Ivanova korita, šumska zaravanGoogle Maps: Jezerski vrh, predeo vidikovca
Kanjon Cijevne
Kanjon Cijevne nalazi se u Malesiji, na teritoriji opštine Tuzi prema albanskoj granici. Reka prolazi između krečnjačkih stena, sa vegetacijom koja koristi pukotine i vlažnije zaklone u kanjonu. Iz Deljaja se kanjon sagledava odozgo, kao duboka rečna dolina između kamenitih strana. Po vedrom vremenu pogled može dopreti do Skadarskog jezera. Zaštićenim područjem kanjona upravlja Spomenik prirode Kanjon Cijevne.
Za takav pogled izaberite plato uz veliki beli krst u selu Deljaj. Nacionalna turistička organizacija izdvaja taj vidikovac iznad kanjona. Dolazi se putem kroz Zatrijebač, a oznaka na mapi pokazuje predeo sela, ne parking ili stazu do reke. Vodopad kod Rakića kuća nalazi se nizvodno na drugom delu Cijevne.
03Prašuma i lednički predeli severa
Biogradska gora
Biogradska gora na Bjelasici štiti prašumski prostor u kojem višespratna šuma okružuje Biogradsko jezero. Krošnje se nadvijaju nad obalom, a pogled preko vode završava se šumovitim padinama. Jezero prima vodu iz Biogradske reke, potoka i padavina, dok je Jezerštica njegova otoka prema Tari. Ovde se priroda doživljava iz blizine, kroz stabla, obalu i vodu, pre nego kroz panoramu visokih vrhova.
Sa puta Kolašin prema Mojkovcu odvaja se prilaz preko Kraljevog kola. Park uz jezero izdvaja edukativnu kružnu stazu, a zasebno planinske staze i vidikovac Bendovac. Za kraću posetu ostanite pri jezerskom obilasku. Viši predeli Bjelasice traže dodatno hodanje i pripremu. Jezerska obala je unutar nacionalnog parka, uz odgovarajuću ulaznicu.
Durmitor i kanjon Tare
Durmitor je planinski predeo oblikovan lednicima, sa jezerima pod stenovitim vrhovima i kanjonima na obodu masiva. Crno jezero kod Žabljaka spaja četinarsku obalu sa pogledom na Međed. Tara teče duboko ispod šumovitih strana kanjona. UNESCO opis Nacionalnog parka Durmitor upravo povezuje lednički reljef, jezera i kanjon Tare.
Za jezerski pejzaž izaberite prilaz Crnom jezeru iz Žabljaka. Za pogled u kanjon moguć je zaseban odlazak do Đurđevića Tara mosta. Most je mesto sagledavanja doline sa visine, a ne ulaz u reku. Visokogorske staze Durmitora nisu nastavak obične šetnje uz jezero. Ako želite konkretnu pešačku ili rafting turu, njen obim razrađuju aktivnosti na Žabljaku.
Google Maps: Crno jezero, područje jezeraGoogle Maps: Đurđevića Tara most, pogled na kanjon
Prokletije
Prokletije kod Plava i Gusinja odlikuju oštri vrhovi koji se naglo uzdižu iznad ledničkih dolina. U Grebajama se travnato dno doline sužava između strmih strana Karanfila. Ropojana, prema kojoj se prilazi iz Vusanja, predstavlja drugu dolinu istog masiva. Ovaj predeo birajte kada želite da planinsku visinu osetite iz podnožja, sa velikom razlikom između zelenog dolinskog prostora i stena iznad njega.
Grebaje i Ropojana se ne obilaze sa istog polazišta. Za dolinski boravak izaberite jedan prilaz preko Gusinja, a za uspon izdvojite konkretnu markiranu stazu i proverite njene uslove sa parkom ili vodičem. Oznake ovde pokazuju doline, ne parking ili početak potvrđene ture.
Google Maps: Grebaje, područje dolineGoogle Maps: Ropojana, područje doline
