Ulcinj za 10 dana

Počnite na Maloj plaži, ispod zidina Starog grada. Sa šetališta se najbolje vidi kako je utvrđeni deo Ulcinja postavljen na steni iznad mora. Popnite se prema Donjoj kapiji i odvojite vreme za prve trgove i uske prolaze, bez brzog prolaska do restorana na vrhu. Ovaj deo daje jasan odnos između Pristana, luke i zidina. Posle približno jednog sata nastavite dublje kroz Stari grad prema muzeju i trgu robova.

U kompleksu gradskog muzeja pogledajte arheološku zbirku i ostatke koji objašnjavaju ilirski, mletački i osmanski sloj Ulcinja. Zatim prođite preko trga koji se vezuje za nekadašnju trgovinu robljem i nastavite prema Balšića kuli. Sa gornjih ulica otvaraju se pogledi prema Maloj plaži i otvorenom moru, ali vrednost obilaska je u rasporedu kamenih kuća, prolaza i malih trgova. Posle obilaska siđite istim pešačkim pravcem prema Pristanu.

Od Male plaže krenite šetalištem kroz Pristan, zatim nastavite prema Borovoj šumi. Ovaj deo grada pokazuje svakodnevni Ulcinj izvan zidina i daje dovoljno prostora za ručak, kupanje ili dužu šetnju uz obalu. Staza kroz borove povezuje više pogleda prema Starom gradu i moru, pa nema potrebe da ponovo pomerate auto. Predveče se vratite do parkinga kod Male plaže i završite prvi dan u svom smeštaju u Ulcinju.

Prvo zaustavljanje je kod mosta na Port Mileni, kanalu koji povezuje područje Solane sa morem. Glavni razlog dolaska su kalimere, velike drvene konstrukcije sa mrežama koje pripadaju starom načinu ribolova u Ulcinju. Prošetajte delom uz kanal i pogledajte odnos između kalimera, mora i početka Velike plaže. Ovo je uvod u krajolik južno od grada, a ne samo kratka fotografska pauza. Posle obilaska nastavite prema jednom od uređenih ulaza na Veliku plažu.

Velika plaža se pruža od Port Milene prema delti Bojane, ali za ovaj dan izaberite jedan uređeni prilaz i ostavite auto na pripadajućem parkingu. Tako dobijate dovoljno vremena za kupanje, šetnju po pesku i ručak bez selidbe između više gotovo jednakih ulaza. Pre odlaska sa parkinga sačuvajte naziv izabranog prilaza, jer se plaža pruža kilometrima i povratak do istog mesta inače nije jednostavan. Posle dužeg boravka nastavite prema području Ade Bojane.

Završni deo dana provedite uz reku Bojanu i peščani prostor Ade Bojane. Ovde se rečna obala, drvene kuće i riblji restorani razlikuju od otvorene Velike plaže. Prošetajte javno dostupnim delom uz reku, odvojite vreme za obrok i pogledajte mesto gde se Bojana približava moru. Duži boravak uz reku daje dovoljno vremena da se upozna ovaj deo delte. Posle obilaska vratite se direktno u Ulcinj i noćite na istoj adresi.

Prilaz Valdanosu prolazi kroz veliku staru maslinadu, jedan od najprepoznatljivijih kulturnih pejzaža ulcinjskog kraja. Zaustavite se na prostoru uz pristup uvali i prođite peške delom puta kroz masline. Obratite pažnju na suvozide, razmak između stabala i način na koji se maslinada spušta prema moru. Sporom šetnjom najbolje se vidi kako su stabla, staze i kamene ograde oblikovali ovaj prostor. Posle obilaska nastavite istim putem do parkinga iznad plaže u uvali Valdanos.

Sa parkinga se spustite do šljunkovite plaže zatvorene strmim zelenim padinama. Uvala je manja i mirnija od Velike plaže, pa ovde ima smisla ostati na jednom mestu, prošetati obalom i posmatrati kako maslinada završava uz more. Odvojite vreme za kupanje i miran ručak koji ste poneli. Kada završite obilazak, vratite se do auta i nastavite obalnim putem prema naselju Kruče.

Kruče je malo obalno naselje severozapadno od Ulcinja, iznad istoimenog zaliva na području Starog Ulcinja. Iz naselja se peške spustite prema zalivu i prođite delom stenovite obale. U ovom kraju pronađeni su ostaci nekadašnjih seoskih kuća, što pokazuje da je obala korišćena za boravak mnogo pre savremenog turizma. Posle kasnog ručka u naselju i šetnje uz zaliv vratite se istim obalnim pravcem u Ulcinj i završite dan u svom smeštaju.

Počnite na ulazu u Ulcinjsku solanu, prostoru nekadašnje proizvodnje soli koji je danas važan zbog plitkih bazena i ptica močvarica. Obilazak držite na otvorenim stazama i tačkama predviđenim za posetioce, jer se veliki deo vrednosti prostora vidi iz odnosa bazena, nasipa i mirne vodene površine. Dvogled je koristan, ali i bez njega možete razumeti zašto se ovaj kraj razlikuje od plaže udaljene svega nekoliko kilometara. Posle obilaska nastavite kroz zaleđe prema Vladimiru.

Vladimir je lokalno središte Anamalskog područja i dobra pauza pre Šasa. Zaustavite se u centru mesta, prošetajte glavnim delom naselja i ručajte pre nastavka prema jezeru. Niske kuće, prodavnice i svakodnevni ritam naselja pokazuju unutrašnji deo opštine koji se znatno razlikuje od turističke obale. Posle pauze vozite približno 15 minuta prema selu Šas i pristupu ruševinama starog grada Svača.

Od sela Šas krenite prema ostacima srednjovekovnog Svača, podignutog na uzvišenju iznad Šaskog jezera. U ruševinama se vide tragovi zidina i više sakralnih objekata, dok se sa uzvišenja otvara pogled prema jezeru i ravnici Bojane. Za obilazak su potrebne čvrste cipele jer ovo nije uređeni gradski muzej, ali upravo položaj objašnjava istorijsku važnost mesta. Posle šetnje vratite se do auta i krenite direktno u Ulcinj na četvrto noćenje.

Prvo zaustavljanje je kod Stare masline u Mirovici, izvan ograđenog jezgra Starog Bara. Auto ostavite na posebnom parkingu uz kompleks, zatim obiđite zaštićeno stablo i mali prostor posvećen maslinarstvu barskog kraja. Postavka objašnjava mesto masline u lokalnim običajima i zbog čega se ovo stablo čuva kao poseban spomenik prirode. Posle obilaska nastavite približno 10 minuta do parkirališta ispod ulaza u Stari Bar.

Od parkinga prođite kroz barsku čaršiju do kapije Starog Bara. Unutar zidina obiđite ostatke gradskih ulica, crkava, utvrđenja i akvadukta, uz dovoljno vremena da se razume grad koji je napušten kao celina, a ne samo jedna tvrđava. Nakon izlaska vratite se kroz čaršiju i ručajte u podnožju zidina. Tako obilazak ima jasan završetak i ne traži ponovno pomeranje auta. Zatim se spustite prema savremenom Baru i gradskoj obali.

U centru Bara parkirajte blizu Dvorca kralja Nikole, zatim obiđite dvorski kompleks i nastavite peške prema šetalištu uz more. Ovaj deo dana pokazuje razliku između utvrđenog grada pod Rumijom i savremenog Bara uz obalu. Odvojite vreme za muzejsku postavku kada je otvorena, a zatim završite šetnjom prema marini i gradskom pristaništu. Predveče se vratite do auta i vozite direktno u Ulcinj na isto noćenje.

Od centra Virpazara popnite se do tvrđave Besac, postavljene iznad mesta i jezerske ravnice. Sa zidina se jasno vidi položaj Virpazara između Crmnice, pruge i rukavaca Skadarskog jezera. Posle obilaska siđite do starog mosta i malog centra, gde se nalaze polasci brodova i restorani. Ovaj redosled daje prvo pregled prostora, a zatim izlazak na vodu. Pre ukrcavanja dogovorite trajanje i tačku povratka iste vožnje.

Iz Virpazara izaberite kružnu vožnju koja se vraća na isto pristanište. Dva do tri sata su dovoljna da se prođu kanali sa trskom i lokvanjima, izađe na otvoreniji deo jezera i vidi pejzaž koji nije dostupan sa puta. Takav krug ostavlja dovoljno vremena da posle plovidbe ručate i prošetate kroz Virpazar. Po povratku na pristanište nastavite peške do centra, dok auto ostaje kod železničke stanice.

Posle plovidbe ostanite u Virpazaru za ručak i kratku šetnju uz reku Orahovšticu. Prođite ponovo preko starog mosta i zadržite se uz mali trg i pristanište, gde se predveče smiruje dnevna gužva. Vratite se do parkinga kod železničke stanice i krenite prema Ulcinju. Za povratak ponovo računajte približno sat i 20 minuta, a šesto noćenje ostaje na istoj adresi u Ulcinju.

Po ulasku u Albaniju vozite direktno do tvrđave Rozafa, približno tri kilometra od centra Skadra. Auto ostavite na parkingu uz završni prilaz, zatim se popnite do kapije i obiđite unutrašnje zidine, ostatke crkve i mali muzejski prostor. Sa tvrđave se vide Skadarsko jezero, Bojana, Drim i ravnica oko grada, pa je ovo najbolji uvod u položaj Skadra. Posle obilaska spustite se do auta i vozite desetak minuta do centralnog parkinga u gradu.

Iz centralnog parkinga nastavite peške ulicom Kole Idromeno, glavnom pešačkom osom Skadra. Posetite Nacionalni muzej fotografije Marubi, čija zbirka kroz portrete, gradske prizore i istorijske događaje daje konkretnu sliku severne Albanije. Zatim prođite do džamije Ebu Bekr, katoličke katedrale i gradskih trgova, bez vraćanja do auta između stanica. Ručajte u centru i nastavite šetnju kroz pešačku zonu oko ulice Kole Idromeno.

Poslednji deo boravka provedite u pešačkoj zoni i ulicama oko Kole Idromeno. Ovde se najbolje vidi svakodnevni ritam grada, arhitektura niskih kuća i veza između različitih verskih objekata u centru. Vratite se na isti centralni parking i krenite direktno prema Ulcinju, ponovo uz graničnu kontrolu. Dan se ne završava noćenjem u Albaniji, već povratkom u isti smeštaj u Ulcinju.

Auto ostavite na javnom parkingu kod autobuske stanice u Petrovcu i spustite se peške do gradske plaže. Prođite šetalištem do tvrđave Kastio, male kamene platforme na kraju obale sa pogledom prema ostrvima Katič i Sveta Nedelja. Petrovac je kompaktan, pa su šetalište, tvrđava i pauza uz more dovoljni za smislen obilazak bez vožnje po lokalnim ulicama. Posle šetnje vratite se do auta i nastavite približno 25 minuta prema Svetom Stefanu.

Zaustavite se na uređenom vidikovcu iznad Svetog Stefana, zatim nastavite do parkinga uz prilaz Miločeru. Pogled sa nivoa obalnog puta pokazuje celo ostrvo i prevlaku, dok šetnja kroz Miločerski park vodi između nekadašnje kraljevske rezidencije, Kraljičine plaže i obale. Tako Sveti Stefan nije sveden na fotografiju od nekoliko minuta. Posle šetnje vratite se do auta i nastavite približno 20 minuta do Budve.

U Budvi parkirajte na parkingu uz Mediteransku ulicu blizu Starog grada. Kroz glavnu kapiju uđite među trgove i crkve, obiđite Citadelu i prođite uz gradske zidine prema prostoru kod plaže Ričardova glava. Budva je glavno odredište ovog dana, zato joj ostavite dovoljno vremena za Citadelu, večeru i punu šetnju bez žurbe. Posle obilaska vratite se na isti parking i krenite direktno u Ulcinj na osmo noćenje.

Auto ostavite na javnom parkingu kod Studentskog trga, zatim peške krenite prema Dvorskom trgu i prođite pored Dvora kralja Nikole. Detaljno obiđite Biljardu, nekadašnju rezidenciju Petra II Petrovića Njegoša, pa nastavite do Cetinjskog manastira. Posle manastira prođite Njegoševom ulicom do centra, ručajte i vratite se na isti parking. Zatim krenite prema Lovćenu i Jezerskom vrhu.

Na Jezerskom vrhu ostavite auto na parkingu ispod tunela sa stepenicama i nastavite peške do Njegoševog mauzoleja. Uspon ima 461 stepenik, a obilazak obuhvata kamene karijatide, unutrašnji prostor sa mozaikom, Njegošev sarkofag i vidikovac iza mauzoleja. Odvojite vreme da pročitate postavku i izađete na završnu platformu, jer je upravo spoj spomenika i položaja razlog dolaska. Posle silaska nastavite prema Njegušima.

U Njegušima parkirajte u centru sela. Posetite rodnu kuću Petra II Petrovića Njegoša kada je otvorena, zatim ručajte u jednom od lokalnih domaćinstava i probajte njeguški pršut i sir. Selo završava istorijsku celinu koja je počela na Cetinju i nastavila se na Lovćenu, pa ovde dan ima prirodan zaključak. Posle obroka vratite se preko Cetinja prema Ulcinju i završite deveti dan u istom smeštaju.

Auto ostavite na parkingu na ulazu u Perast, jer se istorijsko jezgro obilazi peške. Prođite glavnom ulicom uz more do Trga Svetog Nikole i pogledajte niz kamenih palata koje su pripadale pomorskim porodicama. Perast je mali, ali mu treba više od brzog prolaska jer se njegova vrednost vidi u odnosu između crkava, palata i uske obale. Sa centralnog pristaništa zatim nastavite brodom prema Gospi od Škrpjela.

Pre ukrcavanja dogovorite povratnu vožnju sa istog pristaništa u Perastu. Na ostrvu obiđite crkvu i muzej, gde slike, zavetni predmeti i pomorska zbirka objašnjavaju vezu Perasta sa morem. Zadržavanje od približno jednog sata daje dovoljno vremena za unutrašnjost i pogled prema Svetom Đorđu, bez pretvaranja plovidbe u zaseban poludnevni izlet. Po povratku uzmite auto i nastavite prema parkingu Benovo u Kotoru.

Sa parkinga Benovo peške priđite Severnim vratima i uđite u Stari grad. Prođite Trgom od oružja i Trgom od brašna, zatim obiđite katedralu Svetog Tripuna i crkve Svetog Luke i Svetog Nikole. Posle crkve Svetog Nikole krenite stepenicama do crkve Gospe od Zdravlja i istim putem se spustite u grad. Posle večere vratite se na isti parking i krenite direktno u Ulcinj, gde završava deseti dan i ceo plan.