Krug oko Korita iz Podgorice, Medun i Grlo Sokolovo

Medun stoji na izduženoj kamenoj uzvisini u Kučima. Na ovom položaju nastao je ilirski Meteon, krajem IV ili tokom III veka pre nove ere. Deo velikih kamenih blokova njegovih zidova sačuvan je uz kasnije srednjovekovno i osmansko utvrđenje. Različito zidanje, ostaci kula i zidine pokazuju da lokalitet nije nastao u jednom razdoblju. Pri usponu možete pratiti kako je sama stena iskorišćena kao osnova odbrane.

U podgrađu je Muzej Marka Miljanova, vojvode, humaniste i književnika koji je živeo od 1833. do 1901. godine. Muzejska zgrada ranije je služila osmanskoj sudskoj vlasti, a Miljanov je u njoj proveo godine od 1878. do smrti i napisao najveći deo svojih dela. Muzej vas uvodi u prostor u kojem se Miljanov, uz iskustvo vojvode, posvetio zapisivanju priča i životu svog podneblja.

Postavka objašnjava i čoveka i sredinu iz koje je potekao. Rukopisi, prva izdanja i fotografije približavaju Miljanova kao pisca, dok oružje i svakodnevni predmeti prikazuju njegovo doba. Narodne nošnje i predmeti domaćinstva predstavljaju život Kuča i susednih plemena. Zbirka obuhvata predmete iz šireg podneblja, uz manji broj sačuvanih stvari koje su pripadale samom Miljanovu.

Muzej je otvoren 1971. godine, a današnja stalna postavka nastala je posle obnove zgrade oštećene u zemljotresu 1979. i otvorena je 1987. Na uzvišenju iznad kuće nalaze se crkva i Miljanovljev grob. Obilazak tako povezuje sačuvano utvrđenje, kuću u kojoj je pisao i njegovo mesto sahrane.

Kučka Korita su visoravan na približno 1.300 m nadmorske visine, u podnožju Huma orahovskog visokog 1.833 m. Pašnjaci i obradive površine dugo su služili stanovnicima Kuča, a danas su uz njih crkve i vikendice. Taj otvoreni predeo je početak šetnje do Grla Sokolovog. Njegov položaj u planini objašnjava zašto se uslovi ovde razlikuju od podgoričke ravnice, naročito u proleće i jesen.

Staza kojom prilazite kanjonu nekada je bila put graničnih patrola. Od naselja i livada prelazi u bukovu šumu, a završava na mestu nekadašnje vojne osmatračnice, danas uređenom za pogled. Šetnja zato postepeno otkriva rub visoravni. Litice koje izdaleka deluju nedostupno posmatrate sa označenog prilaza i vidikovca.

Sa Grla Sokolovog vide se duboki kanjon Cijevne i planine prema Albaniji, uključujući masiv Prokletija. Stenovite padine padaju prema dolini, dok se iznad njih nižu vrhovi. Pogled ima i širinu i dubinu, pa vredi zastati i pratiti odnos visoravni, kanjona i planina preko granice. Za ovu posetu ostajete na crnogorskoj strani, bez prelaska granice.

Ime Grlo Sokolovo u službenom vodiču vezuje se za šumovito brdo Soko i strmu kamenu uvalu koja se od njega spušta prema reci. Uz njega se čuva i predanje o sokolu koji je ranjenom vojniku donosio vodu i tako pomogao majci da ga pronađe.

Delaj je jedno od sela zatrijebačkog kraja uz rub kanjona Cijevne. Kameni zidovi odvajaju njive i pašnjake, pa se u pejzažu vide tragovi poljoprivrede i stočarstva. Posle šetnje kroz Korita, ovaj deo vožnje pokazuje kako su naselja raspoređena duž kanjonskog oboda.

Veliki krst kod Delaja visok je 10 m i podignut je 2010. godine prilozima vernika. Plato i obližnji vidikovac otvaraju pogled prema Cijevni, koja protiče duboko ispod puta. Kada je dan vedar, na horizontu se vidi i Skadarsko jezero. Pogled sa Delaja usmeren je prema nižem delu kanjona i jezeru, pa dopunjuje raniji pogled sa Grla Sokolovog prema Prokletijama.