Znamenitosti Cetinja

U Dvoru kralja Nikole razgledaju se salonski namještaj, portreti i lični predmeti kraljevske porodice. Namještaj i portreti daju prostorijama izgled rezidencije, a lični predmeti u postavci približavaju članove kraljevske porodice.

Dvor je podignut 1867, a kao muzej otvoren 1926. godine. Zbirka sadrži i predmete iz drugih kraljevskih rezidencija. Današnja postavka zato okuplja šire nasljeđe porodice Petrović Njegoš i nije potpuno netaknut raspored jednog doma.

U Biljardi se razgledaju Njegoševi lični predmeti, knjige, umjetnička djela i rukopisna građa. Zbirka povezuje njegovu nekadašnju rezidenciju sa književnim radom i interesovanjima, pa je ovo izbor za posjetioca koji želi da upozna ličnost iza kasnijeg monumentalnog spomenika. Kameno zdanje sagrađeno je 1838, a Njegošev muzej u njemu otvoren je 1951. godine.

U dvorištu se nalazi Reljef Crne Gore, velika trodimenzionalna karta od betona na kamenoj podlozi. Planinska uzvišenja i doline oblikovani su u razmjeri 1:10.000, pa se teren može posmatrati sa različitih strana. Reljef je zaseban izložbeni objekat uz Biljardu, sa svojim režimom posjete.

Nošnje, predmeti rada i oprema kućnih enterijera u Etnografskom muzeju približavaju život izvan dvorskih soba. Odjeća se razgleda uz stvari kojima se radilo i koje su se koristile u domaćinstvu, pa izložba povezuje izgled ljudi sa njihovim svakodnevnim okruženjem.

Muzej je 2002. preseljen u zgradu nekadašnjeg Srpskog poslanstva. Opis stalne postavke predstavljene 2018. smješta rad, privređivanje i kućne enterijere u prizemlje, a nošnje na sprat.

Na Vladinom domu izdvajaju se velika neorenesansna fasada, sat i skulpture iznad njega. Ukrašeni gornji dio pročelja i balkoni daju zgradi svečaniji izgled od manjih gradskih rezidencija.

Podignut 1910. godine, Vladin dom danas je povezan sa Istorijskim i Umjetničkim muzejom Narodnog muzeja Crne Gore. Umjetnički muzej čuva zbirke umjetnosti od 19. do 21. vijeka. Za razgledanje zgrade spolja važna je njena arhitektura, dok posjeta izložbi zavisi od dostupnosti pojedinačne muzejske jedinice.

Cetinjski manastir prepoznaje se po kamenim arkadama i zvoniku, uz koje se nižu manastirska zdanja. Crkva je dio većeg sklopa, pa se iz spoljašnjeg pogleda može pratiti kako su različiti prostori okupljeni oko nje.

Današnji kompleks oblikovan je tokom 18. i 19. vijeka. U crkvi se nalazi ikonostas grčkih majstora iz 19. vijeka, koji manastiru daje i posebnu vrijednost za posjetioce zainteresovane za crkvenu umjetnost. Razgledanje unutrašnjosti treba dogovoriti u skladu sa režimom posjete manastiru.

Dvorska crkva na Ćipuru ima šestostranu kupolu i kameni zvonik na preslicu, sa tri otvora za zvona. Oko nje su sačuvani ostaci starijeg manastira, pa se mala crkva vidi u prostoru mnogo starijeg sakralnog zdanja.

Podignuta je krajem 19. vijeka na lokalitetu manastira Ivana Crnojevića. Krupni kameni tesanici i jasno oblikovana kupola pripadaju današnjem hramu, dok ostaci oko njega govore o prethodnoj građevini.

U unutrašnjosti su ikonostas ruskih majstora i mermerne grobnice kralja Nikole i kraljice Milene uz bočne zidove. Razgledanje enterijera zavisi od dopuštenog ulaska.

Vlaška crkva je zaseban kameni hram sa jednostavnim krovom i zvonikom na preslicu. Njene obrise lako je sagledati kao jednu građevinu, za razliku od više zdanja Cetinjskog manastira.

Posvećena je Rođenju Bogorodice, a istorija ovog crkvenog mjesta seže do sredine 15. vijeka. Današnji oblik dobila je 1864. godine, pa crkva koju gledate pripada kasnijoj obnovi starijeg sakralnog mjesta. U unutrašnjosti se nalazi ikonostas, dostupan za razgledanje uz odobren ulazak.

Danilov mauzolej na Orlovom kršu ima kameni sarkofag pod svodom koji nose četiri stuba. Otvoreni memorijal stoji na zaravni brda iznad Cetinjskog polja, izdvojen od zgrada u gradu.

Podignut je 1896. godine u čast vladike Danila, rodonačelnika dinastije Petrović Njegoš. Orlov krš se uzdiže na jugozapadnoj strani polja, blizu Cetinjskog manastira.

Plavu fasadu Plavog dvorca prekidaju crveni pilastri, uski ukrasni elementi koji podsjećaju na stubove priljubljene uz zid. Balkon i taj kontrast boja čine pročelje prepoznatljivim i kada se zgrada posmatra samo spolja.

Dvorac je sagrađen 1894. i 1895. godine za prijestolonasljednika Danila, sa uticajem ampira u oblikovanju fasade. Danas ima predsjedničku funkciju. Za turističku posjetu prvenstveno je zanimljiva njegova spoljašnjost. Nekadašnja rezidencija nije pretvorena u muzej sa redovnim ulaskom u sobe.

Njegošev mauzolej na Jezerskom vrhu ima dvije monumentalne ženske figure na ulazu i sjedeću skulpturu Njegoša sa knjigom pod pozlaćenim svodom. Te figure i grobni prostor daju posjeti karakter umjetničkog memorijala, sasvim drugačiji od razgledanja ličnih predmeta u Biljardi.

Mauzolej je otvoren 1974. godine i djelo je Ivana Meštrovića. Kameni kovčeg nalazi se u grobnom dijelu, dok skulpture predstavljaju Njegoša kroz kasnije monumentalno tumačenje njegove ličnosti.

Prilaz obuhvata 461 stepenik i tunel. Do ovog mjesta ide se zasebno na Lovćen, izvan gradskog jezgra, pa uspon do samog objekta ostaje dio posjete čak i kada se do prilaza dođe vozilom.

Lipska pećina otvara pogled u podzemne dvorane sa kamenim ukrasima i uređenom stazom za obilazak. Prolazak od glavnog kanala do većih galerija mijenja širinu i oblik prostora, pa se formacije razgledaju iz blizine tokom vođene ture.

Pećinska tura obuhvata odabrani dio sistema, među čijim prostorima operator izdvaja Njegoševu dvoranu i galeriju Grad. Obilazak se ne proteže kroz sve pećinske prolaze. Pećina je van grada, a posjeta se organizuje uz određeni polazak i pratnju vodiča, bez samostalnog ulaska.