Znamenitosti Bara

Dvorac kralja Nikole stoji na Topolici, uz morsku obalu, a u njegovoj glavnoj zgradi smešten je Zavičajni muzej. Spolja se razgledaju ukrašena fasada i niske šestougaone stražarnice u uglovima ograde. Unutra se nekadašnja kraljevska rezidencija upoznaje i kao mesto u kojem se čuva istorija barskog kraja.

Veliki dvorac je deo kompleksa iz 19. veka kojem pripadaju Mali dvorac, zimska bašta i kapela. Glavna zgrada spaja neorenesansne i neoklasicističke oblike, dok trem kapele ima ukrasne metalne stubove. Dvorski kompleks zato obuhvata više od kuće sa muzejskim prostorijama. Zgrade i park zajedno pokazuju kako je bila uređena rezidencija uz more.

Muzej čuva arheološke, istorijske, etnološke i umetničke zbirke. Novac, oružje, odlikovanja i arhivska građa govore o vlasti, trgovini i istorijskim događajima, dok odeća i predmeti za kućni rad približavaju svakodnevni život. Sastav zbirki je širi od onoga što mora biti izloženo tokom jedne posete.

Saborni hram Svetog Jovana Vladimira prepoznaje se po centralnoj kupoli, manjim kupolama i zvonicima koji se izdižu između savremenih gradskih zgrada. Unutrašnjost je ukrašena podnim mozaikom, kamenim ikonostasom i oslikanim zidovima.

Hram je savremena pravoslavna crkva, osveštana 2016. godine. Na vrhu centralne kupole postavljena je replika krsta Svetog Jovana Vladimira. Taj detalj povezuje novu građevinu sa svetiteljem kojem je posvećena, ali ne znači da je sama crkva srednjovekovni spomenik.

Na ikonostasu i u podnim ukrasima upotrebljeno je više vrsta kamena. Njihove površine i šare dopunjuju freske koje prekrivaju zidove, pa se u enterijeru mogu zasebno posmatrati kamenorezački rad i slikarstvo. Hram je u bogoslužbenoj upotrebi. Poseta unutrašnjosti razlikuje se od razgledanja spolja i prilagođava se crkvenom programu.

Galerija Velimir A. Leković nalazi se na barskom šetalištu, uz more. Njena moderna zgrada, podignuta 1976. godine, ima dva izložbena prostora. Ovde se poseta obali može nastaviti razgledanjem savremene umetnosti, a izbor izloženih radova zavisi od programa galerije.

Program obuhvata samostalne i grupne izložbe savremenih umetnika. Prostori su namenjeni crtežima, grafikama, slikama i skulpturama, ali i video-radovima, instalacijama i drugim multimedijalnim postavkama. Zato se vrsta izložbe može znatno razlikovati od jedne posete do druge.

Galerija čuva i sopstveni umetnički fond, sa delima autora iz bivših jugoslovenskih republika i legatima Nikole Gvozdenovića i Uroša Toškovića. Izložba ne mora prikazivati te zbirke: galerija ima i program gostujućih umetnika, pa najava konkretne postavke određuje šta se tada može razgledati.

Na šetalištu Kralja Nikole obala se otvara prema barskom zalivu, a uz marinu se vide vezovi i plovila. Iza njih su gradske zgrade, dok se u širem obalnom pogledu vidi i trgovačka luka. Na ovom delu obale more se zato razgleda uz jedrilice, privezišta i lučke objekte, u gradu koji je i pomorsko odredište.

Šetalište je obalni prostor za pešake, dok su pontoni u marini uređeni za privezivanje plovila. Brodovi se mogu posmatrati sa obale. Za takvu posetu nije potrebna plovidba.

U Starom Baru razgledaju se ostaci nekadašnjeg grada unutar bedema. Crkve, palate i druge kamene građevine pokazuju da ovo nije bilo samo vojno utvrđenje, već naselje u kojem se stanovalo, radilo i trgovalo.

Stari grad je pod Rumijom, izvan današnjeg obalnog centra. Ostaci mlinova za masline govore o proizvodnji, a osmanski akvadukt o dovodu vode do grada. Čaršija i podgrađe oko bedema čine zasebnu celinu, pa prilaz kroz njih i ulazak u arheološki prostor nisu isti deo posete.

U obnovljenoj Carinarnici uređen je centar za posetioce, a u Arhiepiskopskoj palati Arheološki muzej grada Bara. Među ostacima starijih građevina zato se nalaze i zgrade koje danas imaju novu kulturnu namenu.

Stara maslina na Mirovici je zaštićeno živo stablo koje se razgleda u uređenom posetilačkom prostoru. Pažnju privlače razgranato deblo i široka krošnja. Deblo se grana nisko nad zemljom, a njegova neravna površina ima udubljenja i ispupčenja.

Opština Bar njenu starost procenjuje na više od 2.200 godina. Maslina pripada sorti žutica. Poseta se odnosi na uređen lokalitet na Mirovici, odvojen od obilaska maslinjaka ili kupovine ulja.

Haj-Nehaj zauzima stenovito uzvišenje iznad Spičanskog polja, kod Sutomora. Sačuvani kameni zidovi prate brdski teren, a položaj iznad naselja objašnjava odbrambenu ulogu utvrđenja. Da bi se ostaci razgledali izbliza, potrebno je stići na brdo. Pogled iz podnožja pokazuje samo njegov spoljašnji položaj.

Utvrđenje se vezuje za mletački period, sa prvim pisanim pomenom iz 1542. godine. Unutar zidina, na izdignutoj platformi na južnoj strani, nalaze se ostaci Crkve Svetog Dimitrija. Crkva je starija od mletačkog utvrđenja, pa na istom brdu postoje tragovi različitih perioda.

Arheološki opis beleži jednobrodnu crkvu sa svodom i dva oltara. To je manja sakralna građevina unutar velikog odbrambenog prostora. Ostaci oslikavanja pomenuti su u istraživanjima. Njihova današnja očuvanost i dostupnost nisu potvrđene.

Tvrđava Besac stoji na brdu iznad Virpazara, na jezerskoj strani barske opštine. Kameni zidovi i otvori utvrđenja razgledaju se zajedno sa pogledom prema Skadarskom jezeru.

Besac je izvan obalnog grada Bara. Do njega se prilazi kopnom iz pravca Virpazara, pa razgledanje tvrđave ne zahteva izlet brodom.

U obnovljenom kompleksu turistički opis navodi panoramsku terasu, muzej vina, restoran i prodavnicu. To su sadržaji sa različitim namenama i uslovima korišćenja. Vreme rada restorana ne potvrđuje termin ulaska u muzej, a opis kompleksa ne znači da ulaznica uključuje degustaciju ili obrok.