Podgorica za 1 dan: Stara Varoš, Morača i Gorica

Stara Varoš je nekadašnje gradsko jezgro iz vremena osmanske vlasti. Sahat kula ostala je među retkim sačuvanim osmanskim građevinama posle velikog razaranja Podgorice u Drugom svetskom ratu. Oko nje su stambene ulice, kapije i dvorišta, pa obilazak približava nekadašnji grad kroz njegove sačuvane tragove.

Sahat kula je služila kao javni vremenski orijentir u doba kada lični sat nije bio uobičajen. Brojčanik je okrenut prema zapadu, ka Ribnici i Morači, odnosno delu u kojem se Stara Varoš razvijala. Zato se sat ne vidi jednako sa svih strana trga: njegova orijentacija prati položaj tadašnjeg grada.

Na kamenoj građevini primetite male otvore u zidovima i njenu visinu iznad okolnih kuća. Satni mehanizam i zvono nalaze se unutra i nisu deo ovog spoljašnjeg obilaska.

U susednim sokacima smenjuju se kameni i malterisani zidovi, kapije i ulazi u dvorišta. To je naselje u kojem se i dalje živi. Različito očuvani delovi i novije intervencije ostaju vidljivi uz starije građevine, umesto jedinstvenog izgleda obnovljenog muzejskog kompleksa.

Sastavci su mesto na kojem se Ribnica uliva u Moraču. Mali kameni most prelazi užu Ribnicu, neposredno pre ušća u mnogo širu Moraču. Sa višeg nivoa obale možete sagledati obe reke i njihov spoj. Silazak približava most i vodu.

Most ima jedan kameni luk i nizak prilaz. Obratite pažnju kako se luk izdiže nad manjim koritom, dok se iza njega otvara prostor Morače. Stepenice i kamenite površine daju ušću drugačiji izgled od uređenih šetališta uz reku u novijem centru.

Vodostaj menja prizor i pristup. Posle kiša donji delovi mogu biti pod vodom, a pri niskom vodostaju otkriva se više kamenih površina oko ušća. Kupanje i prelazak po stenama nisu deo ovog obilaska.

Naziv Skaline koristi se za prostor oko ušća, a most se u opisima grada naziva i mostom na Sastavcima. To su nazivi za isti prostor i prelaz koji posećujete, a ne dodatne stanice.

Morača prolazi ispod podgoričkih ulica u širokom koritu sa izraženim obalama. U Njegoševom parku dolazak do reke povezuje šetnju među stablima sa pogledom na taj prostor. Spomenik Petru II Petroviću Njegošu nalazi se među stablima parka, blizu šetnje prema mostovima.

Moskovski most namenjen je pešacima. Sa njega se savremeni Most Milenijum vidi sa strane, pa se bolje razaznaju visoki pilon i sajle koje nose njegovu konstrukciju. Milenijum je otvoren 2005. godine, a njegovo rešenje potpisuje inženjer Mladen Ulićević. Sa susednog mosta istovremeno vidite njegovu konstrukciju i tok Morače ispod nje.

Njegošev park ima i košarkaško igralište Dragan Ivanović, na kojem su stasavale generacije igrača Budućnosti.

Crkva Svetog Đorđa nalazi se pri glavnom ulazu na Goricu, uz staro gradsko groblje. Njeni najstariji delovi vezuju se za srednji vek, ali je više puta menjana i dograđivana. Današnja mala građevina čuva delove iz više epoha. Položaj uz groblje i brdo pokazuje stariji prostor grada sasvim blizu današnjih saobraćajnih ulica.

Unutrašnjost je oslikana freskama anonimnog slikara, uz ikonostas.

Gorica je park-šuma sa uređenim putevima za šetnju. Put od crkve do Spomenika partizanu-borcu vodi uzbrdo, pa ovaj deo obilaska traži više napora od šetnje kroz centar i Njegošev park.

Memorijal je mauzolej posvećen borcima Drugog svetskog rata iz Crne Gore. Projektovao ga je arhitekta Vojislav Đokić, a skulpture su delo Draga Đurovića. Pred ulazom su dve velike figure boraca, dok beli kamen i širok prilaz daju spomeniku znatno veće razmere od crkve pri dnu brda. U mauzoleju su sahranjeni narodni heroji i revolucionari. Razgledanje u ovom programu ostaje spoljašnje i ne zavisi od pristupa kripti.

Spomenik je otkriven 13. jula 1957. godine, na godišnjicu antifašističkog ustanka u Crnoj Gori. Iznad ulaza nalaze se godine 1941. i 1945. i prikaz Ordena narodnog heroja. Ti znaci, zajedno sa figurama boraca, objašnjavaju kome je memorijal posvećen i zašto Gorica, pored šetnje kroz šumu, čuva i jedno važno mesto ratnog sećanja.