Podgorica za 5 dana: grad i izleti

Sahat kula na Trgu Bećir-bega Osmanagića polazište je za jutarnju šetnju Starom Varoši oko 10 časova. U nekadašnjem osmanskom jezgru zanimljivi su sačuvani ulazi u dvorišta i uski ulični nizovi: iza kapija je stambeni prostor, pa se karakter naselja najbolje upoznaje hodanjem kroz sokake. Kula se razgleda spolja.

Od kule šetnja vodi prema Sastavcima, na ušću Ribnice u Moraču. Od kule do prilaza ušću hod traje približno 10-15 minuta, na deonici dugoj oko 600 metara. Ispod nivoa gradskih ulica mali kameni most prelazi Ribnicu pred njeno ušće u Moraču. Njegov niski luk i usko korito Ribnice lepo se vide sa stepenastog prilaza, dok iza njih počinje mnogo šira reka.

Do mosta se silazi stepenicama. Prilaz je zahtevniji za dečja kolica i osobe koje teško hodaju.

Sa Sastavaka se vraćate na nivo ulica i nastavljate prema Njegoševom parku. Spomenik Petru II Petroviću Njegošu stoji u parku uz Moraču, a pešački Moskovski most pruža dobru tačku za posmatranje Milenijuma. Visoki pilon i niz sajli ističu se iznad rečne obale, sasvim drugačije od niskog kamenog luka koji ste videli na Ribnici.

Za prelaze od Sastavaka računajte 20-30 minuta, uz još 30-40 minuta za park, most i pogled na Moraču.

Od Moskovskog mosta do Bokeške i susednih centralnih ulica stiže se za 10-15 minuta. Jutarnju šetnju sledi slobodno vreme u centru, sa početkom ručka između 13:30 i 14:25 i dužim odmorom od letnje vrućine pre popodnevnog hodanja.

Za lokalni obrok možete potražiti podgoričke popeke: teleće meso punjeno pršutom, sirom i skorupom, zatim pohovano i prženo. Izbor lokala pogledajte u vodiču kroz restorane u Podgorici.

Saborni hram Hristovog Vaskrsenja građen je od velikih, grubo obrađenih kamenih blokova pri dnu fasade, dok prema vrhu obrada postaje finija. Dve visoke kule i kupola daju građevini sasvim drugačije razmere od kuća Stare Varoši.

U unutrašnjosti freske na zlatnoj osnovi prekrivaju zidove i kupolu, a oslikavanje se nastavlja u kripti. Za razgledanje je predviđeno 35-50 minuta. Hram je mesto bogosluženja, pa mogućnost turističkog obilaska zavisi od službe i uputstava na ulazu.

Od centra do Hrama i nazad do Trga nezavisnosti ukupno je oko 55-70 minuta hoda preko Morače.

Na Pavlovoj strani oba kraka Rijeke Crnojevića vide se oko istog brda. Najlepši deo prizora je taj gotovo zatvoreni zavoj: vodu možete pratiti pogledom sve dok ponovo ne nestane između padina. Vidikovac pokazuje oblik predela koji ćete kasnije posmatrati sa mnogo niže tačke, iz broda.

Iz Podgorice se dolazi magistralom prema Cetinju, zatim lokalnim putem preko Rvaša. Za vožnju i kratki prilaz računajte 55-70 minuta, uz polazak oko 10 časova. Poslednji deo puta je uzak i vijugav, a kod vidikovca ima malo mesta za zaustavljanje.

Navigacija vodi do tačke uz put, a ne do velikog uređenog parkinga. Mogućnost zaustavljanja zavisi od slobodnog prostora.

Za spuštanje od vidikovca, parkiranje na zapadnom prilazu naselju i hod do Danilovog mosta računajte 25-35 minuta. Kameni Danilov most daje malom naselju prepoznatljiv izgled: niski lukovi povezuju obale, a uz njega je sačuvana kuća Mostina. Most je podigao knjaz Danilo 1853. godine u spomen na oca Stanka, kao deo starog puta prema Virpazaru.

Šetnja preko mosta i uz obalu pruža pogled na kamene kuće i vezane čamce, pre izlaska na vodu. Za naselje ostaje 30-40 minuta, uz još 15-20 minuta rezerve za susret sa brodarom.

Od parkinga na zapadnom prilazu naselju do Danilovog mosta ima oko 400 metara hoda.

Iz Rijeke Crnojevića brod prati rečni tok i meandar pod Pavlovom stranom, zatim izlazi prema jezeru i kanalu koji lokalni brodari nazivaju „Amazon“. U užim delovima voda prolazi između guste vegetacije, dok se na otvorenijim površinama pogled širi prema okolnim brdima. Leti se uz močvarne obale pojavljuju polja lokvanja.

Galeb objavljuje plovidbu „Pavlova Strana + Lake + Amazon“ sa trajanjem od 80 minuta. Reč je o privatnom najmu broda, sa dogovorenim terminom, a ne redovnoj liniji koju možete uzeti kad stignete. Pre dolaska potvrdite cenu za svoju grupu, termin i povratak u Rijeku u okviru navedenog trajanja.

Brodar šalje tačno mesto susreta nakon rezervacije. Ulaznica za nacionalni park plaća se odvojeno od ove plovidbe. U slučaju nepovoljnih uslova brodar može pomeriti ili otkazati turu.

Po povratku sa broda ručak uz reku može početi između 13:45 i 14:35, sa vremenom za odmor pre povratne vožnje. Krap, odnosno jezerski šaran, i sitna ukljeva su prepoznatljivi lokalni izbori, kada ih restoran toga dana nudi.

Do auta na zapadnom prilazu ima oko 400 metara hoda. Za hodanje i povratak preko Rvaša do Podgorice računajte ukupno 60-75 minuta. Procena pretpostavlja potvrđen termin plovidbe i uobičajene uslove na uskom lokalnom putu.

Duklja je oko četiri kilometra severno od centra Podgorice, na platou između Morače, Zete i Širalije. Među ostacima zidova, stubova i kamenih fragmenata može se pratiti nekadašnji raspored grada, sa forumom, bazilikom, hramovima i termama uz glavnu ulicu.

Za dolazak autom iz centra i prilaz lokalitetu računajte 15-20 minuta. Jutarnja poseta ostavlja oko sat do sat i petnaest minuta za nalazište na otvorenom, pre povratka u grad.

Dan sa Dukljom i muzejom počinje oko 9:30 i treba da padne na utorak-nedelju, zbog rada Arheološkog odeljenja.

U Arheološkom odeljenju, u Ulici Marka Miljanova 4, Duklja dobija mnogo ličniju dimenziju. Keramičke i staklene posude, nakit, oruđe i novac pronađeni u nekropolama pokazuju predmete kojima su stanovnici rimskog grada bili okruženi. Njihovo poreklo svedoči o trgovačkim vezama sa Italijom, Grčkom i severnom Afrikom.

Zbirka obuhvata mnogo duži period, od srednjeg paleolita do srednjeg veka, pa rimski nalazi imaju svoje mesto u široj prošlosti Podgorice. Za povratak sa Duklje, parking u centru i prilaz muzeju računajte 25-35 minuta. Za odeljenje ostaje 45-75 minuta.

Arheološko odeljenje radi od utorka do subote 10-18, nedeljom 10-14. Ponedeljkom je zatvoreno. U ovom rasporedu poseta se završava pre nedeljnog zatvaranja.

Posle muzeja ostaje slobodno vreme u centru, sa početkom ručka između 13:30 i 14:30 i odmorom pre Gorice. Leti je ovaj razmak koristan jer poslednji deo dana uključuje hodanje uzbrdo. Izbor mesta za obrok pogledajte u vodiču kroz podgoričke restorane.

Crkva Svetog Đorđa stoji u podnožju Gorice, uz glavni ulaz u park-šumu. Mala kamena građevina okružena starim grobljem daje početku šetnje istorijski sloj, a staze zatim ulaze među drveće iznad centra. Do Spomenika partizanu-borcu od crkve ima približno 550 metara uzbrdo.

Memorijal je od belog kamena, sa dve skulpture boraca uz ulaz i dugim popločanim prilazom sa stepenicama. Za crkvu spolja, šetnju i zadržavanje kod memorijala ostaje 55-80 minuta, uz ukupno 45-60 minuta gradskih prelaza i uspona.

Povratak vodi istom stazom do crkve, pa pored stadiona prema Trgu nezavisnosti. Uspon i stepenice čine ovaj deo zahtevnijim od obične šetnje centrom.

Do Ostroga se iz Podgorice dolazi preko Danilovgrada i Ždrebaonika, zatim putem koji se penje prema manastiru. Polazak oko 9 časova ostavlja jutro za prilaz i Gornji manastir. Za vožnju do dopuštenog parkinga računajte 85-100 minuta, uz još 15-20 minuta pešačkog prilaza u svakom smeru.

U Crkvi Vavedenja čuvaju se mošti Svetog Vasilija Ostroškog, a Crkva Časnog Krsta nalazi se na višem nivou. U malim pećinskim crkvama sačuvane su freske iz XVII veka, dok se sa terasa pogled spušta prema širokoj dolini Zete. Manastir se upoznaje i kao građevina u litici i kao živo hodočasničko mesto.

Za posetu je predviđeno 60-75 minuta, sa pola sata rezerve za čekanje i predah. Praznične gužve ili ograničen prilaz parkingu mogu produžiti dan.

Manastir ima strme prilaze i stepenice. Razgledanje crkava zavisi od bogosluženja.

Pri spuštanju sledi Donji Ostrog, sa Crkvom Svete Trojice, konacima i kladencem na prostranijoj zaravni. Posle pećinskih crkava ovde se vidi drugi način oblikovanja manastira: odvojena zdanja i otvorena porta, sa pogledom prema Bjelopavlićkoj ravnici.

Crkva Svetog Stanka je iznad Donjeg manastira i do nje se nastavlja pešice. Za spuštanje autom, kratke prilaze i povratak do vozila računajte 25-35 minuta, uz još 30-40 minuta razgledanja.

Od Donjeg Ostroga do restorana Sokoline na putu prema Danilovgradu prelaz traje približno 10-15 minuta. Obrok u ovoj proceni može početi između 13:30 i 14:35, uz odmor posle manastirskih stepenica. Sa terase pogled prelazi preko Bjelopavlićke ravnice prema okolnim planinama, dok se Ostrog vidi visoko u steni.

Povratak prema Podgorici vodi istim prilazom preko Ždrebaonika i Danilovgrada. Za spuštanje i vožnju do centra računajte približno 70-90 minuta, u zavisnosti od saobraćaja. Ždrebaonik je ovde međutačka puta, bez dodatne manastirske posete.

Muzej kralja Nikole čuva rekonstruisani enterijer dvora porodice Petrović-Njegoš. Prostorije, predmeti dinastije i kraljevska biblioteka približavaju Cetinje kao nekadašnje središte državnog i porodičnog života vladara.

Iz Podgorice se magistralom dolazi na Cetinje, uz polazak oko 9 časova. Vožnja, parking na Trgu umetnika i hod do Dvorskog trga procenjeni su na 55-65 minuta. Za muzej i kratak obilazak trga ostaje ukupno 75 minuta.

Muzej kralja Nikole u toplijem delu godine radi svakog dana 9-17. Muzej se obilazi pre nastavka prema Lovćenu.

Od Cetinja se preko Ivanovih korita nastavlja do parkinga pod Njegoševim mauzolejem. Za planinsku vožnju ostavite 45-55 minuta. Do Jezerskog vrha zatim vodi 461 stepenica, putem koji prolazi i kroz tunel. Uspon i silazak zajedno traju približno 45-55 minuta, sa zasebnim kratkim predahom.

Mauzolej je delo Ivana Meštrovića. Kamene karijatide na ulazu, Njegoševa figura pod pozlaćenim svodom i kripta sa sarkofagom oblikuju spomenik kao niz različitih prostora. Iza njega je kružni vidikovac, sa pogledom preko kamenih vrhova i udolina Lovćena. Za razgledanje i vidikovac ostaje 55-60 minuta.

Pogled zavisi od vedrine, a magla može zakloniti planine. Narodni muzej za mauzolej od 15. aprila do 15. novembra navodi termin 9-18. Status pristupa proverite pre planinske vožnje. Ulaznice za nacionalni park i mauzolej su odvojene.

Za spuštanje sa parkinga pod mauzolejem, parkiranje kod Ivanovog konaka i prilaz restoranu računajte 20-25 minuta. Kod Ivanovog konaka postoji restoran sa domaćom kuhinjom, terasa i parking. Ručak može početi između 14:05 i 14:45, uz odmor posle stepeništa pre spuštanja prema Podgorici.

Sa Ivanovih korita put se spušta do Cetinja, pa magistralom nastavlja prema Podgorici. Deonica od Ivanovog konaka, preko Cetinja, do Trga nezavisnosti duga je oko 53 kilometra. Za povratak do centra računajte približno 70-90 minuta.