Gdje ići u Crnoj Gori

Kotor i zidine nad Starim gradom

Kotor vrijedi izabrati zbog kamenog grada stiješnjenog između zaliva i strme planine. Unutar bedema uski prolazi izlaze na trgove sa crkvenim fasadama i palatama. Ulice pokazuju grad izbliza, dok se sa viših zidina vidi njegov cijeli obod, luka i naselja duž vode.

Katedrala Svetog Tripuna ima dva zvonika i sačuvane djelove srednjovjekovnih fresaka u unutrašnjosti. Pomorski muzej čuva makete brodova i instrumente kojima su pomorci određivali položaj na moru. Uspon ka tvrđavi Sveti Ivan je druga vrsta posjete, sa mnogo kamenih stepenica i izloženim djelovima padine.

Perast i pogled prema ostrvima

Perast se prepoznaje po kamenim palatama i zvoniku Crkve Svetog Nikole duž uske obale ispod brda. Sa rive se fasade posmatraju zajedno sa zalivom, dok su pred naseljem ostrva Sveti Đorđe i Gospa od Škrpjela. Na Svetom Đorđu kameni zidovi manastira izviruju između visokih čempresa.

Unutrašnjost crkve na Gospi od Škrpjela ukrašavaju barokne slike Tripa Kokolje. Među zavjetnim darovima su srebrne pločice sa prikazima brodova, koje su pomorci ostavljali u znak zahvalnosti za spas na moru. Ako želite da vidite i unutrašnjost, provjerite da li izabrana vožnja uključuje iskrcavanje i posjetu crkvi.

Herceg Novi između tvrđava i mora

U Herceg Novom trgovi i kamene kuće nižu se po padini iznad ulaza u zaliv. Stepeništa između gradske obale i Starog grada stalno mijenjaju ugao iz kojeg gledate krovove i more.

Kanli kula je visoko u starom jezgru, sa otvorenom pozornicom i gledalištem unutar zidina. Forte Mare stoji na stijeni neposredno nad obalom. Šetalište uz more nudi ravniji obalni dio, ali ne zamjenjuje uspon među starogradske trgove.

Budva i malo jezgro unutar zidina

Budvanski Stari grad okuplja kamene kuće, crkve i Citadelu na malom poluostrvu uz more. Sa uzdignutih djelova bedema vide se crveni krovovi i obala izvan zidina.

Citadela je utvrđenje na južnom kraju jezgra, sa visokim zidovima okrenutim moru. Gradski muzej čuva arheološke nalaze, među njima posude i nakit iz starijih slojeva života na ovom prostoru. Ljeti je staro jezgro prometan dio turističkog središta.

Sveti Stefan i Miločer sa kopnene strane

Sveti Stefan je izbor za pogled na kameno naselje sa crvenim krovovima, povezano uskim kopnenim prilazom sa obalom. Njegov oblik najbolje se razumije spolja, kada se zajedno vide kuće, more i plaže sa obje strane prilaza.

Nekadašnje naselje je hotelski kompleks, pa pristup njegovoj unutrašnjosti zavisi od uslova objekta. U susjednom Miločeru park okružuje nekadašnju kraljevsku rezidenciju uz more. Među mediteranskim rastinjem tu rastu libanski kedrovi, eukaliptusi i mimoze. Pri izboru posjete razlikujte šetnju kopnenom stranom od ulaska u hotelske i pojedine plažne prostore.

Petrovac i kameni rt Kastio

Petrovac nudi manji obalni prizor, u kojem se niz kuća uz gradsku plažu završava kod male luke i kamenog rta Kastio. Sa obale se vide i ostrvca Katič i Sveta Neđelja.

Od tvrđave Kastio i susjednog Lazareta danas su sačuvane zidine uz pristanište. U tvrđavi su bili smješteni vojnici, a u njenim magacinima čuvani su vino i druga roba za izvoz brodovima. Lazaret je tokom epidemija služio za smještaj bolesnika u karantinu.

Stari Bar i dvorski muzej na obali

Stari Bar se razgleda među ostacima utvrđenog naselja pod planinom Rumijom. Zidovi kuća i nekadašnje ulice prate oblik grada iz kojeg se život iselio. Sačuvani akvadukt, građevina kojom je dovođena voda, pokazuje i kako je takvo naselje snabdijevano.

U obalnom Baru, u Dvorcu kralja Nikole na Topolici, smješten je Zavičajni muzej. Njegove zbirke obuhvataju arheološke nalaze sa barskih lokaliteta, staro oružje i narodne nošnje, kao i predmete koji su pripadali dvorcu. Za obilazak unutrašnjosti provjerite da li je muzej otvoren. Barski dvorac nije isto zdanje kao Dvor kralja Nikole na Cetinju.

Ulcinj i Stari grad nad Malom plažom

Ulcinjski Stari grad stoji na stijeni iznad mora, sa kućama i uskim prolazima unutar bedema. To je i danas naseljeno jezgro. Pogled sa obale pokazuje tvrđavu kao cjelinu, dok šetnja unutra otkriva male trgove i kamene fasade.

Mala plaža je gradska uvala uz obalna zdanja, pa je njen prizor sasvim drugačiji od prostrane Velike plaže izvan centra. Ako vam je glavni cilj duga pješčana plaža, nastavak prema Velikoj plaži planirajte kao odvojeni odlazak.

Velika plaža i Ada Bojana

Velika plaža ima dugu pješčanu obalu i široko zaleđe sa dinama. Ovaj dio juga vrijedi razmotriti kada su vam važni prostor, pijesak i otvoren horizont, a ne razgledanje gradskih zidina.

Ada je ostrvo na ušću Bojane, između dva riječna rukavca i mora. Za kupanje i sadržaje birajte konkretan dio Velike plaže ili Ade, jer duž cijele obale ne postoji jedno jedinstveno kupalište.

Virpazar i tvrđava Besac

Virpazar je malo naselje uz vodu i jedno od polazišta za izlazak na Skadarsko jezero. Iznad njega stoji tvrđava Besac, na izdvojenom uzvišenju u Crmničkom polju.

Sa panoramske terase Besaca pogled se otvara prema Skadarskom jezeru. Obnovljena tvrđava danas ima restoran i vinsku ponudu. Prije dolaska provjerite koji su djelovi tvrđave otvoreni za razgledanje i da li je za odabranu uslugu potrebna rezervacija.

Rijeka Crnojevića i zavoj pod Pavlovom stranom

U Rijeci Crnojevića kamene kuće i most stoje uz rijeku, a voda dalje zalazi među zelene padine.

Sa Pavlove strane zavoj rijeke posmatra se odozgo. Brdo ostaje u središtu vodenog luka, a pogled obuhvata mnogo širi predio nego sa mosta u naselju. Vidikovac je odvojeno odredište od obalne šetnje među kućama Rijeke Crnojevića.

Grmožur i posmatranje jezerskih ptica

Na ostrvu Grmožur ostaci tvrđave stoje okruženi jezerom. Utvrđenje je kasnije korišćeno kao zatvor. Izaberite obilazak koji prilazi ovom ostrvu ako želite da vidite građevinu u odnosu na vodu i okolne padine.

Grmožur je i jedno od područja jezera za posmatranje ptica. Na Skadarskom jezeru žive pelikani i kormorani, a susret sa pojedinačnom vrstom zavisi od sezone i kretanja ptica. Za posmatranje sa vode dogovorite sa vodičem zadržavanje uz odgovarajuća staništa i provjerite šta tura obuhvata.

Cetinje kroz dvorske i muzejske prostorije

Cetinje okuplja muzeje u nekadašnjim državnim i vladarskim zdanjima. U Dvoru kralja Nikole salonski namještaj, portreti i lični predmeti približavaju kraljevsku porodicu. Kamene i obojene fasade u centru ostaju dio gradske šetnje, dok muzej omogućava da uđete u prostor nekadašnjeg dvorskog života.

Biljarda je bila rezidencija vladara i pisca Njegoša. Danas je u njoj muzej sa njegovim ličnim predmetima, knjigama i rukopisima. Biljarda i Njegošev mauzolej na Lovćenu su odvojena zdanja. Za obilazak muzeja provjerite uslove posjete.

Lovćen između mauzoleja i Ivanovih korita

Svodovi Njegoševog mauzoleja na Jezerskom vrhu prekriveni su mozaikom od pozlaćenih pločica. U unutrašnjosti se nalazi mermerni sarkofag. Sa vrha se pogled otvara preko okolnog krša kada je vidljivost dobra. Završni prilaz mauzoleju vodi dugim stepeništem.

Ivanova korita su šumska zaravan za boravak na Lovćenu bez odlaska na vrh. Između Centra za posjetioce i odmarališta Lovćen-Bečići nalazi se staza za boso hodanje sa poligonima od različitih prirodnih materijala. Prije korišćenja provjerite njeno stanje i pratite uputstvo na licu mjesta.

Njeguši i ukus planinskog zaleđa

Njeguši su kameno selo u zaleđu Lovćena, poznato po njeguškom pršutu i siru. Pršut se tradicionalno dimi na bukovom drvetu.

U zaseoku Erakovići je Njegoševa rodna kuća, danas memorijalni muzej. Etnografski predmeti i oružje pokazuju kućni ambijent i materijalnu kulturu imućnije porodice s početka devetnaestog vijeka. Za muzejsku posjetu provjerite otvorenost kuće.

Podgorica uz Moraču i Staru Varoš

Podgorica je zanimljiva kada želite da vidite kako rijeke prekidaju savremeni grad i otkrivaju njegove starije slojeve. Na Sastavcima se Ribnica uliva u Moraču ispod nivoa okolnih ulica. Mali kameni most i ostaci utvrđenja stoje uz riječna korita, pa se istorijski prostor upoznaje silaskom sa današnjeg gradskog nivoa.

U Staroj Varoši Sahat-kula i stariji sokaci pokazuju naslijeđe osmanskog perioda među današnjim stambenim zgradama. Most Milenijum nad Moračom ima visok stub sa kojeg se kablovi koso spuštaju prema kolovozu.

Ostrog i manastirske zgrade pod liticom

Gornji manastir Ostrog prepoznaje se po bijeloj fasadi priljubljenoj uz visoku stijenu iznad doline. U pećinskoj crkvi Vavedenja Bogorodice čuvaju se mošti Svetog Vasilija Ostroškog.

Ostrog je aktivan manastir. Pri posjeti se pridržavajte manastirskih uputstava o odijevanju, ponašanju i ulasku.

Crno jezero pod Međedom

Na Crnom jezeru stjenovite strane Međeda uzdižu se iznad vode i četinarske šume. Predio se može upoznati sa jezerske obale, bez uspona na neki od visokih vrhova.

Veliko i Malo jezero povezuje prirodni tjesnac koji pri nižem vodostaju može presušiti. Jezero je izvan centra Žabljaka i pripada nacionalnom parku.

Visoki Durmitor i predjeli oko Sedla

Predjeli oko Sedla pokazuju visoki Durmitor sa otvorenim pašnjacima, kamenitim stranama i izrazitim grebenima. Bobotov kuk je najviši vrh Durmitora. Sa njegovog stjenovitog vrha, po vedrom vremenu, vide se Prutaš, Međed i doline u središtu masiva.

Sedlo je prevoj sa kojeg se kreće i na planinarske ture. Za uspon na Bobotov kuk potrebni su fizička spremnost i odgovarajuća planinarska oprema. Izaberite tačnu rutu i provjerite aktuelne planinske uslove. Snijeg i vrijeme mogu promijeniti i prilaz i mogućnost posjete visokim predjelima.

Most na Đurđevića Tari i pogled u kanjon

Na mostu na Đurđevića Tari pažnju privlače veliki betonski lukovi nad dubokom riječnom dolinom. Zbog rekonstrukcije prije dolaska provjerite aktuelni režim prilaza i prelaska kod Auto-moto saveza Crne Gore (AMSCG).

Rafting i druge aktivnosti u kanjonu imaju druga polazišta i poseban obuhvat, pa naziv Tara na ponudi ne govori da ćete obići isti dio rijeke.

Pivsko jezero i Plužine

Pivsko jezero otvara dugačak vodeni predio između strmih strana doline, uz Plužine. Ono je akumulacija nastala pregrađivanjem Pive.

Plužine su naselje uz jezero i jedno od polazišta za plovidbu. Za takav obilazak provjerite konkretno polazište i putanju broda.

Biogradsko jezero i stara šuma

Biogradsko jezero okruženo je gustom šumom koja se spušta do obale. Staza oko jezera omogućava da taj šumski predio obiđete uz vodu.

U Nacionalnom parku Biogradska gora zaštićen je prašumski rezervat sa stablima višim od 40 metara, od kojih su neka stara više vjekova. Stanje staze i prilaza provjerite prema vremenu i sezoni.

Katun Goleš na Bjelasici

Bjelasica iznad Kolašina nudi otvorene padine i katune, sezonska naselja vezana za boravak stočara na planini. Kolašin je polazište za odlazak u ovaj planinski predio. Katun Goleš je uz rub Nacionalnog parka Biogradska gora.

Seosko domaćinstvo Goleš nudi kačamak, gustu kašu, i cicvaru, jelo od kajmaka i brašna. U ponudi su i lisnati sir i domaći sokovi od šumskog voća. Prije odlaska sa domaćinom dogovorite posjetu i obrok, pa provjerite stvarni prilaz ovom izdvojenom odredištu izvan Kolašina.

Plavsko jezero pod visokim planinama

Plavsko jezero leži u prostranoj kotlini između Prokletija i Visitora. Niska, blago razuđena obala i travnati djelovi uz vodu daju mu otvoreniji izgled od šumskih obala Crnog i Biogradskog jezera. Na jugozapadnoj strani pri ušću Ljuče u vodu zalaze mala poluostrva između uvala.

Plav se nalazi uz jezero, dok je Gusinje bliže prilazima dolinama Grebaje i Ropojana.

Grebaje ispod Karanfila

U dolini Grebaje, južno od Gusinja, strme stijene Karanfila uzdižu se neposredno iznad zelenog dna doline.

Vusanje, Ropojana i Ali-pašini izvori

Kroz selo Vusanje prilazi se Ropojani, ledničkoj dolini koja se pruža prema granici sa Albanijom. Njeno izduženo dno vodi pogled između visokih planinskih strana, dok se iznad doline uzdiže masiv Bjeliča.

Na kraju doline nalazi se Ropojansko jezero, čija voda zavisi od snježnog pokrivača i sezone. U sušnom periodu na tom mjestu možete zateći planinsku livadu. Ako želite upravo jezerski prizor, prije dužeg odlaska kroz dolinu provjerite stanje sa Nacionalnim parkom Prokletije.

Ali-pašini izvori su kod Gusinja, u podnožju planine Vezirova brada. Voda izbija duž širokog pojasa i otiče prema rijeci Vruji. U proljeće su izvori izdašniji i voda se šire razliva.