Skrivena mjesta Žabljaka i okoline

Iznad žabljačkih kuća stoji velika piramida od svijetlih kamenih blokova. Široka osnova podiže se u strme strane koje se sastaju u vrhu, kao na krovu planinske kuće. Sa uzvišenja se vide krovovi naselja i tamniji pojas šume u pozadini.

Branko Bon je spomenik podigao 1963. godine u sjećanje na pale borce i žrtve fašističkog terora durmitorskog kraja. Posveta se odnosi na ljude ovoga područja, dok oblik planinske kuće veže javni spomenik za kraj u kojem stoji.

Pješački prilaz kompleksu polazi od raskrsnice ulica Vuka Karadžića i Jakova Ostojića. Tačka na mapi označava spomenik, ne parking. Spomen-kompleks palim borcima na Google Maps

Crkva Svetog Preobraženja ima svijetlu kamenu fasadu i tri zvona u zabatu. Pored nje stoji zaseban drveni zvonik, a kroz drvenu kapiju vidi se dio ograđenog crkvenog prostora.

Prema opštinskoj istoriji, crkva je preživjela ratno razaranje Žabljaka. Za nju se vezuje i sjećanje na pobjedu iz 1862. godine. Sačuvana kamena crkva danas stoji među zgradama koje su poslije rata nastajale oko nje.

Crkva služi vjernicima i nema potvrđeno stalno vrijeme za turistički ulazak. Spolja se može pogledati tokom gradske šetnje, uz poštovanje bogosluženja i prostora oko grobova. Za obilazak unutrašnjosti potreban je zaseban dogovor ili pouzdana aktuelna informacija o otvaranju. Crkva Svetog Preobraženja na Google Maps

Na račvanju gradskih ulica obnovljeni bunar Varežina voda ima kameno postolje i drveni krov. Uz njega su staza i klupa, a iza njih kuće. Mali prostor pokazuje kako je javni izvor nekada stajao usred svakodnevnog kretanja kroz naselje.

Ime Varežine vode ostalo je u lokalnim pričama o počecima Žabljaka, mada se porijeklo imena naselja tumači na više načina. Opština je 2020. obnovila postojeći bunar, a turistička organizacija ga danas ubraja među gradska kulturna mjesta.

Bunar se može pogledati s javnog puta i staze. Nema potvrde da je voda pitka, pa ga nemojte koristiti za dopunu flaše. Varežina voda na Google Maps

Na zapadnom rubu Žabljaka, u Pitominama, upravna zgrada Nacionalnog parka čuva prirodnjačku zbirku. U njoj su presjeci stabala, biljni uzorci i životinjski primjerci iza stakla. Na presjecima se vide godovi, a uzorci pokazuju oblike listova i životinjskih tijela koje prolaznik u šumi rijetko može toliko približiti oku.

Na jednoj radionici o durmitorskim životinjama učenici su gledali snimke s kamera zamki i slušali kako park prati kretanje medvjeda Aleksandra. U istoj zgradi održana je i izložba domaće radinosti. Na toj postavci bile su drvene posude, gusle, ćilimi i odjeća od vune koju su izradile lokalne zajednice.

Za zbirku najprije dogovorite termin s upravom parka. Povremene radionice i izložbe ne znače da je stalna postavka otvorena svakog dana. Raniji pregled pristupačnosti navodi stepenice i izostanak lifta do sprata. Ako vam je pristup bez stepenica važan, provjerite današnje uslove direktno s parkom. Prirodnjačka zbirka NP Durmitor na Google Maps

Zminje jezero otkriva se među četinarima, u udubljenju koje šuma gotovo zatvara. Drveće stoji blizu vode, pa pogled ne odlazi daleko preko obale kao na Crnom jezeru.

Ime Zminjeg jezera vezuje se za grane okolnog drveća koje liče na zmije. Sjenke smrča po vodi stvaraju šare nalik zmijskoj koži. Iz jezera otiče Mlinski potok, koji se poslije oko 2,6 kilometara uliva u Veliko Crno jezero, stotinak metara niže.

Do Zminjeg jezera vodi označena pješačka veza iz pravca Crnog jezera. Tačka na mapi označava vodu, a ne parking ili početak staze. Prije polaska provjerite stanje trase kod Nacionalnog parka, naročito van perioda u kojem se najviše pješači. Zminje jezero na Google Maps

Jablan jezero leži pod visokim stijenama Crvene grede, na oko 1.791 metar. Četinari prate jedan dio obale, a kamenite padine zatvaraju drugi. Prostor oko vode je širi i stjenovitiji nego kod šumskog Zminjeg jezera, pa se razlika između ta dva mjesta vidi čim se izađe iz drveća.

Od Momčilovog grada do Jablan jezera vodi pješačka ruta kroz borovu šumu. Na tom putu se prvo prolazi između stabala, pa se tek kasnije otvara pogled na vodu pod gredom. To je samostalan planinarski izlazak, a ne usputno zaustavljanje automobilom kraj obale.

Za Jablan planirajte hodanje označenom stazom. Ne računajte da je staza prohodna tokom cijele godine ili da odgovara djeci malog uzrasta. Stanje terena provjerite kod parka ili turističke organizacije prije polaska. Jablan jezero na Google Maps

Barno jezero je plitko i okruženo trskom, šašem i četinarima. Na vodi se na pojedinim mjestima vidi rastinje, pa se granica između obale i jezera ne odvaja uvijek oštrom linijom. Upravo taj močvarni rub daje mjestu izgled kakav nemaju otvorenija durmitorska jezera.

Jezero i njegova neposredna okolina pripadaju najstrožoj zoni zaštite NP Durmitor. Zato posjeta nije traženje mjesta za ulazak u trsku ili spuštanje do svakog dijela obale. Biljni pojas se posmatra sa staze, a prostor oko njega ostaje netaknut.

Park navodi obilježenu pješačku vezu između Barnog, Zminjeg i Crnog jezera. Držite se te trase i uputstava parka. Kupanje, ribolov i hodanje kroz tršćak nijesu dio ovog obilaska. Prije polaska provjerite stanje staze, jer njeno postojanje na mapi ne govori kakav je teren tog dana. Barno jezero na Google Maps

Vražje jezero leži na otvorenoj Jezerskoj površi. Gotovo okrugla voda okružena je travom, bez šumskog pojasa i visokih stijena koje obilježavaju druga jezera oko Žabljaka. Kad se stigne u taj dio visoravni, jezero se vidi zajedno sa širokim nebom i dugom linijom pašnjaka.

Prema jednom od lokalnih predanja, vrag i vražica napravili su dvorac od ledenih kristala u jezeru. Ta priča objašnjava njegovo ime. Samo jezero je ledničkog porijekla i u najdubljem dijelu doseže oko 11 metara.

Do Vražjeg jezera stiže se preko Jezerske površi, ali uz samu vodu nije potvrđen parking ni javni pristup svakom dijelu obale. Prije polaska provjerite put i uslove na terenu, a obilazak planirajte kao pogled na jezero i visoravan. Vražje jezero na Google Maps