Skrivena mesta Cetinja i okoline

Na kamenoj fasadi nekadašnje banke u Njegoševoj ulici ostao je bankarski natpis. Unutra se čuvaju kovanice i papirne novčanice korišćene u različitim razdobljima na prostoru Crne Gore. Uz njih je objašnjeno kada su bile u upotrebi i ko ih je izdavao. Kroz novac koji je prolazio iz ruke u ruku prati se i istorija države.

Centralna banka je uz istorijski novac postavila multimedijalni deo i mašinu na kojoj posetilac može napraviti repliku crnogorskog perpera. Postoji i mogućnost fotografije na novčanici od 50 perpera.

Muzej objavljuje besplatan ulaz i sezonsko radno vreme. Poslednji ulazak je trideset minuta pre zatvaranja, pa dolazak pred kraj radnog dana može ostaviti manje vremena nego što se na prvi pogled čini. Sezonsko radno vreme objavljeno je na stranici Muzeja novca. Muzej novca Centralne banke Crne Gore na Google Maps

Stakleni ulaz na Balšića pazaru vodi u Crnogorsku galeriju umjetnosti „Miodrag Dado Đurić”. Iza izloga se smenjuju izložbe savremene umetnosti, pa svaki dolazak zavisi od programa koji je tada postavljen. U gradu poznatom po istorijskim muzejima ovde se vide radovi umetnika koji stvaraju mnogo bliže našem vremenu.

Narodni muzej otvorio je galeriju 2012. u zgradi nekadašnjeg Trgoprometa. Galerija nosi ime crnogorskog umetnika Miodraga Dada Đurića.

Narodni muzej navodi besplatan ulaz. Pre dolaska pogledajte program galerije na stranici Narodnog muzeja. Crnogorska galerija umjetnosti „Miodrag Dado Đurić” na Google Maps

Na beloj fasadi Zetskog doma ime kraljevskog pozorišta stoji iznad tri ulazna luka. Ta zgrada i danas prima publiku, pa nije samo uspomena na vreme kada je Cetinje gradilo svoje prve javne kulturne ustanove.

Pozorište svoje početke vezuje za 1884. godinu i danas radi kao profesionalna nacionalna scena. Uz dramske predstave, ustanova najavljuje koncerte, filmske programe, festivale i sadržaj za mlade. Program se menja tokom godine, pa razlog za ulazak može biti predstava, koncert ili druga najavljena manifestacija.

Za ulazak u salu pogledajte zvaničnu stranicu Zetskog doma i uslove konkretnog događaja. Slobodan turistički obilazak enterijera nije potvrđen, a pozorišni program nije muzejsko radno vreme. Ako vas zanima sama zgrada, njenu fasadu možete pogledati bez usklađivanja s terminom predstave. Kraljevsko pozorište Zetski dom na Google Maps

Na bivšem Francuskom poslanstvu pogled se zadržava na keramičkim pločicama oko ulaza, ispod balkona i duž fasade. U ulici ima mnogo kamena i maltera, pa šareni uzorak ove zgrade odmah odskače. I bez ulaska može se videti koliko je pažnje nekadašnje diplomatsko predstavništvo posvetilo izgledu zgrade okrenute ulici.

Zgrada je podignuta 1910. po projektu Pola Godea uz saradnju braće Pere. Kao poslanstvo korišćena je do Prvog svetskog rata, a od 1949. u njoj radi deo Nacionalne biblioteke Crne Gore. Biblioteka tu čuva stare i retke knjige i druge fondove. To je i danas ustanova u kojoj se radi, pa istorijska uloga zgrade ne znači da su njene prostorije pretvorene u turističku postavku.

Fasada se vidi sa javne ulice, iza ograde. Za običan turistički obilazak nije potvrđen pristup čitaonicama, bibliotečkim fondovima ni ograđenom prostoru. Zastanite zbog spoljašnjih detalja zgrade, a za rad u biblioteci posebno proverite pravila ustanove. Bivše Francusko poslanstvo na Google Maps

U Erakovićima, zaseoku Njeguša, stoji duga niska kamena kuća s crvenim krovom i stepeništem uz jedan kraj. To je Njegoševa rodna kuća. Prostorije su uređene kao memorijalni muzej posvećen budućem vladaru i pesniku, u kući u kojoj je započeo njegov život.

Prema Narodnom muzeju, Petar I podigao je kuću 1779. godine, a Petar II Petrović Njegoš rođen je u njoj 1813. Kao memorijalni muzej uređena je 1973. U postavci su etnografski predmeti i oružje. U kući se može upoznati njegovo porodično poreklo. Predmeti u postavci pokazuju i način života u njeguškom domaćinstvu.

Rodna kuća je muzejski enterijer sa sezonskim režimom. Pre namenskog odlaska u Erakoviće proverite uslove posete rodnoj kući za izabrani dan, naročito van leta. Obilazak kuće može se povezati s odlaskom na Lovćen, ali potvrđena poseta rodnoj kući ne znači da je i drugo mesto otvoreno. Njegoševa rodna kuća u Erakovićima na Google Maps

Karuč leži uz uski rukavac Skadarskog jezera, pod kamenim padinama. Krovovi malog naselja spuštaju se prema vodi i vezovima za čamce. Naselje je i danas nastanjeno: između kuća prolazi se pored nečijih dvorišta i prostora za čamce.

Turistička organizacija u Karuču izdvaja kulu povezanu sa zimskim boravkom Petra I Petrovića Njegoša u 19. veku. Ispod padina, među ribarskim kućama, ostao je taj trag vladarskog boravka pored jezera. Zadržite se na pogledu na kulu spolja. Turistički ulazak u nju nije potvrđen.

Do Karuča vodi uzak, krivudav put, a turistički opis pominje tek mali prostor za parkiranje na ulazu u naselje. Taj opis ne potvrđuje da će za svako vozilo biti slobodnog mesta niti da je dopušteno sići na bilo koji ponton. Posetu je razumno ograničiti na dostupne seoske prolaze i pogled na naselje sa javnog prostora. Karuč na Google Maps

Dva široka kamena luka Danilovog mosta spajaju obale Rijeke Crnojevića, a Mostina stoji uz jednu njegovu stranu. Sa keja uz reku vide se i prelaz i kuća koja je uz njega postala prepoznatljiv deo naselja.

Preko mosta je vodio put prema Riječkom gradu, odnosno Obodu, a dalje prema Virpazaru. Zato njegovi lukovi nisu samo lep okvir za reku: nekadašnji pravac kretanja na tom mestu može se pratiti i danas, pre nastavka prema uzvišenju iznad naselja.

Most i Mostina mogu se posmatrati sa javnog dela naselja uz reku. Za to nije potreban dogovoren ulaz u okolne zgrade. Obod je zaseban lokalitet na uzvišenju: ko želi da nastavi tamo, prelazi sa razgledanja obale na označenu pešačku rutu, sa drugačijim uslovima posete. Danilov most na Rijeci Crnojevića na Google Maps

Iznad Rijeke Crnojevića ostali su niski kameni zidovi Oboda, odnosno Riječkog grada. Ploča na lokalitetu pomaže da se mesto pronađe, ali pejzaž i sačuvani kamen ne izgledaju kao celovit dvorac. Lokalitet je na uzvišenju iznad naselja uz reku, odakle do njega vodi označena pešačka ruta.

Ivan Crnojević imao je na Obodu utvrđeno sedište u poslednjim decenijama 15. veka. Danas su sačuvani niski zidovi, iz čijeg se rasporeda ne može pouzdano utvrditi namena svake prostorije. Posetilac ipak može videti gde je sedište stajalo u odnosu na put uz reku ispod njega.

Od kamenog mosta prati se označena pešačka ruta prema Obodu. Nacionalni parkovi objavili su da su obnovili oznake na tom pravcu, pa se za spoljašnji obilazak držite trase. Nije potvrđen ulazak u same ruševine, obodsku pećinu ili na platforme. Obod / Riječki grad na Google Maps