Skrivena mesta Kotora i okoline

Iza apsida Katedrale Svetog Tripuna, u Zanatskoj ulici, stari portal vodi prema nekadašnjoj crkvi Svetog Pavla. U njenoj unutrašnjosti predstavljeni su temelji bočnih zidova starije crkve i kameni pod složen kao dijagonalna šahovska ploča. U uskom dvorištu otkriven je i stariji ulaz, do kojeg se silazilo jer se nalazio niže od današnje ulice. Niži ulaz i ostaci bočnih zidova pokazuju da prvobitna crkva nije imala današnju veličinu i odnos prema ulici.

Natpis na sačuvanom delu zapadne fasade beleži da je Pavle Bari podigao crkvu 1263. godine. Građevina je proširena u XVI veku, a kasnije je služila kao kasarna i zatvor. Pri pretvaranju u kasarnu njena unutrašnjost podeljena je na dva sprata.

Sveti Pavle je danas izložbeni prostor OJU Muzeji Kotor. Ulaznica je vezana za još dva muzejska prostora u Starom gradu, dok se raspored posete menja sezonski. U zimskom periodu ustanova navodi zatvaranje i mogućnost posete uz najavu. Za termin i uslove koristite objavljeni raspored OJU Muzeji Kotor. Crkva Svetog Pavla na Google Maps.

Na Pjaci Gospe od Anđela nalazi se muzej u kojem su mačke predstavljene na starim grafikama, slikama, knjigama i razglednicama. Umesto velike izložbene sale, ovde su nizovi manjih uokvirenih prikaza: isti životinjski motiv pojavljuje se u različitim tehnikama i predmetima.

Muzej je otvoren 2013. godine, posle donacije zbirke istorijskih slika grofice Montereale Mantica. Zbirka je potom proširivana poklonima i otkupima. Sam muzej upozorava da priče o mačkama koje su spasile Kotor od kuge ili opsade nisu zasnovane na dokazima.

Ovo je muzej prikaza mačaka, pa posetu ne treba planirati kao susret sa živim životinjama. Uobičajeni rad je sezonski, od maja do kraja oktobra. Konkretan dan i mogućnost dolaska van sezone proverite na sajtu Muzeja mačaka. Muzej mačaka na Google Maps.

Gradska galerija je mali izložbeni prostor između Pjace od kina i Trga od Oružja. S glavnog trga do nje se prolazi iza Sat-kule, kroz dvorište sa kamenim skulpturama, dok drugi ulaz vodi sa Pjace od kina. Oba prilaza uvode u prizemlje nekadašnjeg ženskog franjevačkog samostana, u kojem se danas izlaže savremena umetnost.

Galerija pod tim imenom radi od 2005. godine. U njoj se smenjuju samostalne i zajedničke izložbe domaćih i stranih umetnika, pa razlog za posetu zavisi od aktuelne postavke. Istorijski prostor ne znači i stalnu istorijsku zbirku: ovde možete zateći slikarstvo, crteže, skulpturu ili drugi oblik savremenog izraza.

Za izbor izložbe i vreme dolaska pogledajte najave Kulturnog centra „Nikola Đurković”. Naziv na internet karti može voditi i do prodavnice koja koristi reči „City Gallery”. Za ovaj prostor pratite opis ulaza sa Pjace od kina ili iza Sat-kule. Položaj Gradske galerije na Google Maps.

U severnom delu Starog grada, crkva Svete Klare čuva barokni oltar koji je Francesco Cabianca izradio 1708. godine. Crveni i beli mermer smenjuju se u stubovima i ukrasima, a svetle figure i pozlaćeni nabori izdvajaju središnji deo oltara. Skromnija spoljašnjost crkve ne nagoveštava koliko je njena unutrašnjost bogato obrađena.

Sveta Klara je aktivna franjevačka crkva. Redovno vreme za turističko razgledanje nije potvrđeno, pa za obilazak oltara proverite mogućnost ulaska kod samostana ili Kotorske biskupije. Crkva Svete Klare na Google Maps.

Na Svetom Stasiju u Dobroti, crkva Svetog Eustahija stoji iznad obalnog puta. Široko stepenište vodi prema kamenoj fasadi, a visoki zvonik sa satom izdvaja se između kuća i planinske padine. Crkva se sa obale prepoznaje kao središte ovog dela Dobrote, zasebnog naselja u opštini Kotor.

Današnja građevina pripada osamnaestom veku, kada su dobrotske pomorske porodice ulagale u mesne crkve. Sa Svetim Eustahijem povezani su umetnički radovi i zbirka dobrotske čipke, svedočanstva veza koje su pomorci održavali sa drugim krajevima.

Naspram crkve postoji javni trg, pa spoljašnji pogled ne zahteva ulazak u okolna dvorišta. Ako vas zanimaju unutrašnjost ili čipka, mogućnost otvaranja proverite u župi pre zasebnog dolaska. Crkva Svetog Eustahija u Dobroti na Google Maps.

Gornji Stoliv je kameno naselje na padini Vrmca iznad obalnog Donjeg Stoliva. Stara pešačka veza penje se kroz kestenovu šumu, a kuće su raspoređene po strmom terenu. S njihovih prolaza pogled se otvara prema unutrašnjem kotorskom zalivu.

Iznad kamenih kuća izdvaja se zvonik crkve Svetog Ilije. Uz očuvane građevine vide se i napušteni delovi naselja, pa ovo nije uređeno etno-selo sa otvorenim kućama i stalnom postavkom. Unutrašnjosti kuća i crkve ne računajte kao redovne posetilačke prostore.

EXPEDITIO je mapirao istorijsku pešačku stazu, a noviji izveštaj beleži i izgradnju puta između Donjeg i Gornjeg Stoliva. Sama izgradnja ne potvrđuje mogućnost turističke vožnje novim putem. Istorijska trasa prikazana je na karti staza kotorskog područja. Sadašnji polaz i prohodnost proverite lokalno. Gornji Stoliv na Google Maps označava selo, ne polaz uspona.

Na brdu iznad Trojice, tvrđava Goražda ima nizak, zemljom pokriven oblik. Iznad njega izdvaja se oklopljena kupola, dok se ispred kamenih zidova pruža duboki odbrambeni jarak. Umesto visokog srednjovekovnog zida, ovde se vidi fort osmišljen za vojnu tehniku s kraja devetnaestog veka.

Goražda pripada austrougarskom sistemu zaštite nekadašnje pomorske baze u Boki. Zemljani pokrivač i oklop kupole štitili su položaj od artiljerijske vatre, a položaj iznad Trojice omogućavao je nadzor drumskog prilaza Kotoru.

Nacionalna turistička organizacija predstavlja Goraždu kao cilj izleta i u brošuri beleži putokaze prema tvrđavi. Završni prilaz treba proveriti pre odlaska, a unutrašnjost, rovovi i krov nemaju potvrđen bezbedan režim turističkog obilaska. Planirajte pogled spolja, bez ulaska u napuštene prostorije ili penjanja na pokrivač forta. Tvrđava Goražda na Google Maps.

Uz obalni put u Prčnju stoji palata Tre Sorelle, sastavljena od tri uska spojena dela. Svaki ima svoj krov, pa se iz ulice vide tri kamena zabata u nizu. Šiljati gotički otvori i nejednaka zatvorenost prozora izdvajaju je među susednim kućama.

Palata potiče iz petnaestog veka i povezuje se s porodicom Buća. U pisanom tragu iz šesnaestog veka javlja se naziv Villa trium sororum, kuća tri sestre. Legenda pripoveda o sestrama koje su čekale istog pomorca i o prozorima zazidanim posle njihove smrti. To je predanje vezano za palatu, a ne potvrđena biografija njenih stanovnica.

Palata se može gledati spolja sa javne obalne ulice. Nije potvrđen redovan turistički ulaz u palatu ili dvorište. Uz fasadu prolazi saobraćaj, pa tačka na karti ne označava mesto za parkiranje ili duže zadržavanje. Palata Tre Sorelle na Google Maps.